Τρία αναβατόρια, περισσότερα από 30 WC ΑμεΑ σε σχολεία και δράσεις για 1.050 μαθητές περιλαμβάνονται στον δημοτικό απολογισμό. Οι αριθμοί καταγράφουν βήματα προόδου, όχι όμως το τέλος της διαδρομής.

Η προσβασιμότητα μιας πόλης δεν κρίνεται σε μία ημερίδα. Κρίνεται στο πεζοδρόμιο, στην είσοδο ενός σχολείου, στη δυνατότητα αυτόνομης εξυπηρέτησης από μια δημόσια υπηρεσία και, τελικά, στο κατά πόσο ένας άνθρωπος μπορεί να συμμετέχει στην καθημερινή ζωή χωρίς να συναντά διαρκώς εμπόδια.

Αυτό είναι και το ουσιαστικό πεδίο πάνω στο οποίο πρέπει να αξιολογηθεί ο απολογισμός που παρουσιάστηκε στο 2ο Ilion Forum για τις πολιτικές αναπηρίας, το οποίο πραγματοποιήθηκε στις 23 Οκτωβρίου στο Δημαρχιακό Μέγαρο «Βασίλειος Κουκουβίνος».

Η διοργάνωση επικεντρώθηκε στα αποτελέσματα του προγράμματος «Καταγραφή και Δράσεις Ενσωμάτωσης & Ευαισθητοποίησης», το οποίο υλοποιήθηκε από την Κοινωνική Υπηρεσία του Δήμου Ιλίου σε συνεργασία με την ΑΜΚΕ «Με Άλλα Μάτια».

Η ίδια η έννοια της καταγραφής έχει ιδιαίτερη σημασία. Οι τεχνικές προδιαγραφές μπορούν να δείξουν αν υπάρχει μία ράμπα ή ένας ανελκυστήρας. Μόνο οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν καθημερινά αυτές τις υποδομές, όμως, μπορούν να απαντήσουν εάν είναι πραγματικά λειτουργικές και αν τους επιτρέπουν να κινούνται με ασφάλεια και αυτονομία.

Ο απολογισμός σε αριθμούς

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν από τον Δήμο Ιλίου, μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί:

• τρεις εγκαταστάσεις αναβατορίων σε δημοτικά κτίρια και σχολικές μονάδες,
• κατασκευές ραμπών πρόσβασης σε σχολεία και κοινόχρηστους χώρους,
• περισσότερα από 30 WC ΑμεΑ σε σχολεία της πόλης,
• εκπαιδευτικά σεμινάρια για 50 εργαζομένους του Δήμου,
• προγράμματα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για 1.050 μαθητές και μαθήτριες.

Παράλληλα, το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε με την απόφαση 134/2025 τη χωροθέτηση δύο νέων θέσεων στάθμευσης για άτομα με αναπηρία στην περιοχή του κέντρου.

Οι παρεμβάσεις κινούνται σε δύο διαφορετικά αλλά αλληλένδετα επίπεδα. Το πρώτο αφορά τις υποδομές: αναβατόρια, ράμπες, χώρους υγιεινής και θέσεις στάθμευσης. Το δεύτερο αφορά την κουλτούρα της πόλης: τον τρόπο με τον οποίο οι δημοτικές υπηρεσίες εξυπηρετούν τους πολίτες και τα παιδιά αντιλαμβάνονται την αναπηρία, τη διαφορετικότητα και τα ίσα δικαιώματα.

Η δεύτερη διάσταση δεν είναι συμπληρωματική. Ένα προσβάσιμο κτίριο μπορεί να παραμένει αφιλόξενο όταν το προσωπικό δεν γνωρίζει πώς να επικοινωνήσει ή να εξυπηρετήσει έναν άνθρωπο με κινητική ή αισθητηριακή αναπηρία. Αντίστοιχα, όμως, κανένα σεμινάριο ευαισθητοποίησης δεν μπορεί να υποκαταστήσει μια υποδομή που εξακολουθεί να αποκλείει.

Τα στοιχεία που πρέπει να γίνουν δημόσια

Ο απολογισμός δίνει μια πρώτη αριθμητική εικόνα των παρεμβάσεων, χωρίς όμως να επιτρέπει ακόμη τη συνολική αποτίμηση της προσβασιμότητας στο Ίλιον.

Στο υλικό που δημοσιοποιήθηκε δεν περιλαμβάνονται αναλυτικά στοιχεία για τα προβλήματα που καταγράφηκαν μέσα από το πρόγραμμα, τη μεθοδολογία της σχετικής μελέτης ή τον αριθμό των ανθρώπων που συμμετείχαν σε αυτήν.

Δεν παρουσιάζεται επίσης δημόσιο χρονοδιάγραμμα για τις επόμενες παρεμβάσεις ούτε ένας ενιαίος χάρτης όπου θα αποτυπώνονται οι προσβάσιμες και μη προσβάσιμες διαδρομές, τα δημοτικά κτίρια και οι σχολικές μονάδες της πόλης.

Η δημοσιοποίηση αυτών των δεδομένων θα επέτρεπε στους κατοίκους να γνωρίζουν όχι μόνο τι έχει ήδη γίνει, αλλά και ποια εμπόδια έχουν καταγραφεί, ποια θεωρούνται επείγοντα και πότε προβλέπεται να αντιμετωπιστούν.

Παρεμβάσεις και στο ΕΝΕΕΓΥΛ Ιλίου

Στις παρεμβάσεις που συνδέονται με την προσβασιμότητα και την ειδική αγωγή εντάσσονται και οι ενέργειες του Δήμου Ιλίου για το ΕΝΕΕΓΥΛ της πόλης.

Τον Ιανουάριο του 2025, η Δήμαρχος Ιλίου Ανδριάνα Αλεβίζου έθεσε το ζήτημα των υποδομών του σχολείου σε συνάντησή της με την αναπληρώτρια Υπουργό Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη. Η παρέμβαση προς το Υπουργείο Υγείας συνδέεται με το γεγονός ότι το σχολείο στεγάζεται εντός του Εθνικού Κέντρου Αποκατάστασης, το οποίο υπάγεται στην αρμοδιότητά του.

Παράλληλα, με την έναρξη της σχολικής χρονιάς 2025–2026, η Ένωση Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων Ιλίου γνωστοποίησε ότι, έπειτα από συνάντηση με τον Σύλλογο του σχολείου, η Δημοτική Αρχή προχώρησε άμεσα στην πλήρη ανακαίνιση ενός μέχρι τότε παραμελημένου χώρου του ΕΝΕΕΓΥΛ.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποτελεί ένα ακόμη πρακτικό βήμα για τη βελτίωση των συνθηκών φοίτησης, ενώ η ανάδειξη του κτιριακού ζητήματος σε κυβερνητικό επίπεδο δείχνει ότι ο Δήμος επιχειρεί να κινηθεί ταυτόχρονα στο πεδίο των άμεσων εργασιών και της θεσμικής διεκδίκησης. Καθώς το ΕΝΕΕΓΥΛ εξυπηρετεί μαθητές από το Ίλιον, την Πετρούπολη και τους Αγίους Αναργύρους–Καματερό, η οριστική αντιμετώπιση του ζητήματος προϋποθέτει ευρύτερη συνεννόηση και συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων δήμων, της εκπαιδευτικής διοίκησης και των αρμόδιων υπουργείων.

Από την καταγραφή στη μετρήσιμη αλλαγή

Το 2ο Ilion Forum ανέδειξε ένα σημαντικό σύνολο έργων και δράσεων που έχουν ήδη υλοποιηθεί, αποτυπώνοντας τα ουσιαστικά βήματα που πραγματοποιούνται προς μια περισσότερο προσβάσιμη και συμπεριληπτική πόλη. Επόμενος στόχος μπορεί να είναι η αξιοποίηση των συμπερασμάτων της τοπικής μελέτης σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο συνέχειας, με σαφείς προτεραιότητες, χρονοδιαγράμματα και τακτική ενημέρωση των πολιτών για την εξέλιξη των παρεμβάσεων.

Γιατί η συμπερίληψη αποτελεί μια διαρκή διαδικασία: χτίζεται μέσα από κάθε δράση που ολοκληρώνεται και γίνεται ουσιαστικά αισθητή όταν τα εμπόδια της καθημερινότητας περιορίζονται, ένα προς ένα, ώστε κάθε πολίτης να μπορεί να συμμετέχει ισότιμα στη ζωή της πόλης.