Ένα πανεπιστήμιο ανοιχτό σε ολόκληρη την πόλη
Η αποφοίτηση των σπουδαστών του Δημοτικού Κοινωνικού Πανεπιστημίου Ιλίου ανέδειξε την αξία μιας δημοτικής δομής που δίνει στους ενήλικες τη δυνατότητα να επιστρέψουν στη γνώση, χωρίς δίδακτρα και ηλικιακούς περιορισμούς.
Στο τέλος μιας εκπαιδευτικής χρονιάς, η βεβαίωση που παίρνει κανείς στα χέρια του είναι μόνο η ορατή πλευρά της διαδρομής. Πίσω της βρίσκονται οι ώρες παρακολούθησης, οι νέες γνώσεις και, κυρίως, η απόφαση ενός ενήλικα να επιστρέψει στη μαθησιακή διαδικασία μέσα σε μια καθημερινότητα γεμάτη υποχρεώσεις.
Αυτή τη διαδρομή ολοκλήρωσαν οι σπουδαστές του Δημοτικού Κοινωνικού Πανεπιστημίου Ιλίου, στην τελετή αποφοίτησης που πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2025. Κατά τη διάρκειά της απονεμήθηκαν οι βεβαιώσεις συμμετοχής, ενώ προβλήθηκε βίντεο με στιγμές από την εκπαιδευτική χρονιά. Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν ο Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής Ιωάννης Τσάκνης και ο Επίκουρος Καθηγητής Πλούταρχος Κέρπελης, οι οποίοι μίλησαν για τη σημασία της δια βίου εκπαίδευσης. Δείτε το αρχικό ρεπορτάζ και το φωτογραφικό υλικό.
Το Δημοτικό Κοινωνικό Πανεπιστήμιο δημιουργήθηκε μέσα από τη συνεργασία του Δήμου Ιλίου με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και λειτουργεί ως φορέας μη τυπικής εκπαίδευσης. Δεν απονέμει ακαδημαϊκούς τίτλους ούτε επιχειρεί να υποκαταστήσει το πανεπιστήμιο. Μεταφέρει, όμως, μέρος της επιστημονικής γνώσης έξω από τα όρια της τυπικής εκπαίδευσης και τη φέρνει πιο κοντά στην τοπική κοινωνία.
Κατά το ακαδημαϊκό έτος 2024–2025, οι δωρεάν διαλέξεις πραγματοποιούνταν διαδικτυακά κάθε Τετάρτη, από τις 19:00 έως τις 21:00. Οι θεματικές κάλυπταν την υγεία και την οικογένεια, την κοινωνική πολιτική, τη διατροφή, τις τέχνες και τον πολιτισμό. Η εξ αποστάσεως παρακολούθηση και η απουσία διδάκτρων περιόρισαν δύο από τα συνηθέστερα εμπόδια για έναν εργαζόμενο, έναν γονέα ή έναν μεγαλύτερο σε ηλικία πολίτη: τον χρόνο και το κόστος. Δείτε τη δομή και τη λειτουργία του προγράμματος.
Η σημασία μιας τέτοιας πρωτοβουλίας γίνεται μεγαλύτερη αν εξεταστεί μέσα στο ελληνικό πλαίσιο. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2024 λιγότερο από το 9% των ενηλίκων ηλικίας 25 έως 64 ετών στην Ελλάδα είχε συμμετάσχει σε κάποια μορφή εκπαίδευσης ή κατάρτισης κατά τους προηγούμενους δώδεκα μήνες, έναντι 28,5% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δείτε τα στοιχεία της Eurostat για την εκπαίδευση ενηλίκων.
Για την UNESCO, άλλωστε, μια «πόλη μάθησης» δεν περιορίζεται στα σχολεία και τα πανεπιστήμιά της. Είναι μια πόλη που δημιουργεί ευκαιρίες εκπαίδευσης για τους πολίτες σε κάθε ηλικία και συνδέει τη γνώση με την κοινωνική συνοχή, την υγεία, την εργασία και τη συμμετοχή στα κοινά. Αυτή είναι και η λογική του διεθνούς δικτύου Learning Cities.
Καθώς ο θεσμός στο Ίλιον ωριμάζει, η δημοσιοποίηση βασικών στοιχείων —πόσοι εγγράφονται, πόσοι ολοκληρώνουν τους κύκλους και ποιες θεματικές συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον— θα μπορούσε να αποτυπώσει καθαρότερα το κοινωνικό του αποτύπωμα και να βοηθήσει στον σχεδιασμό των επόμενων προγραμμάτων.
Η τελετή αποφοίτησης ήταν, επομένως, ήταν η ολοκλήρωση μιας διαδρομής για ανθρώπους που επέλεξαν να συνεχίσουν να μαθαίνουν και η υπενθύμιση ότι η εκπαίδευση δεν τελειώνει όταν κλείνει για τελευταία φορά η πόρτα του σχολείου. Μπορεί να συνεχίζεται μέσα στην ίδια την πόλη.
