Το «Νέο Ελσίνκι» του ΠΑΣΟΚ: Η πρόταση Ανδρουλάκη για την εξωτερική πολιτική και οι αιχμές προς την κυβέρνηση
Από το βήμα της Βουλής, ο Νίκος Ανδρουλάκης παρουσίασε το όραμα ενός «Νέου Ελσίνκι» για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και κατηγόρησε τον Κυριάκο Μητσοτάκη για αδράνεια σε κρίσιμα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής.
Στη Χαριλάου Τρικούπη αποτιμούν θετικά την κοινοβουλευτική παρουσία του Νίκου Ανδρουλάκη κατά τη συζήτηση για την εξωτερική πολιτική, επισημαίνοντας πως «αναδείχθηκε το πραγματικό δίπολο Μητσοτάκη – Ανδρουλάκη». Το ΠΑΣΟΚ, σύμφωνα με στελέχη του, κράτησε μετριοπαθή αλλά σταθερή στάση, επιδιώκοντας να επαναφέρει το κόμμα στο επίκεντρο των διπλωματικών εξελίξεων.
Το «Νέο Ελσίνκι»
Στην ομιλία του, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ πρότεινε ένα «νέο Ελσίνκι» — μια στρατηγική που, όπως είπε, θα βασίζεται σε μια ρεαλιστική αλλά αυστηρή προσέγγιση απέναντι στην Τουρκία.
«Το σύγχρονο όραμα είναι ένα νέο Ελσίνκι που δεν θα δίνει στην Τουρκία την ένταξη που δεν πρόκειται να συμβεί, αλλά μια αναβαθμισμένη τελωνειακή σύνδεση, με αυτοματοποιημένες κυρώσεις», σημείωσε ο κ. Ανδρουλάκης.
Σύμφωνα με την πρόταση, η Ελλάδα θα πρέπει να θέσει ως προϋποθέσεις για την πρόοδο των ευρωτουρκικών σχέσεων την επίλυση του Κυπριακού και τη διαπραγμάτευση για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η αναφορά στο «νέο Ελσίνκι» παραπέμπει στο ευρωπαϊκό πλαίσιο του 1999, όπου η τότε κυβέρνηση του Κώστα Σημίτη συνέδεσε την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας με τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας.
Κριτική προς την κυβέρνηση
Το ΠΑΣΟΚ επέκρινε τον Πρωθυπουργό ότι «απέφυγε να απαντήσει σε κρίσιμα ερωτήματα» και δεν έδωσε σαφές χρονοδιάγραμμα για το έργο διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ. Επίσης, εξέφρασε αμφιβολίες για τις απαντήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη στο θέμα της Μονής Σινά, αφήνοντας αιχμές για «σιωπή» ως προς το ιδιοκτησιακό καθεστώς.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης, αναφερόμενος στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, τόνισε ότι η Ελλάδα «πρέπει να το καταγγέλλει σε κάθε διεθνές φόρουμ», υπογραμμίζοντας:
«Όταν δεν είσαι στο τραπέζι, κύριε Μητσοτάκη, συνήθως είσαι στο μενού».
Εσωκομματικές αιχμές
Σε πιο πολιτικό τόνο, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ άσκησε έμμεση κριτική και στα εσωτερικά της Νέας Δημοκρατίας, κάνοντας λόγο για «σύγχυση» ως προς το θέμα του βέτο για την Τουρκία:
«Έχετε μπερδέψει εμένα με τον κ. Δένδια», είπε χαρακτηριστικά, αφήνοντας αιχμές για έλλειψη συντονισμού στο κυβερνητικό επιτελείο.
Το παρασκήνιο στη Βουλή και οι ευρωπαϊκές επαφές
Στο περιθώριο της συζήτησης, συζητήθηκε ευρέως η σύντομη συνομιλία Ανδρουλάκη – Κωνσταντοπούλου – Χαρίτση, η οποία προκάλεσε εικασίες για πιθανές πολιτικές συνεννοήσεις. Πηγές του ΠΑΣΟΚ διέψευσαν οποιοδήποτε «παρασκήνιο», μιλώντας για «χαλαρή κουβέντα στο διάδρομο».
Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναχωρεί για το Άμστερνταμ, όπου θα συμμετάσχει στο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος (PES), έχοντας προγραμματίσει συνάντηση με τον πρώην πρωθυπουργό της Πορτογαλίας Αντόνιο Κόστα. Παρών στο συνέδριο θα είναι και ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, αν και –όπως εκτιμούν κομματικές πηγές– δεν αναμένεται κοινή δημόσια εμφάνιση.
Ανάλυση:
Η πρόταση για ένα «νέο Ελσίνκι» σηματοδοτεί την προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ να ξανατοποθετηθεί ως δύναμη στρατηγικής ψυχραιμίας και ευρωπαϊκής συνέπειας, σε μια περίοδο όπου η εξωτερική πολιτική κυριαρχείται από προσωπικά δόγματα. Το κόμμα επιχειρεί να συνδέσει το παρόν με την ιστορική του κληρονομιά, επαναφέροντας μια συζήτηση για το πώς η Ελλάδα μπορεί να ασκεί πολιτική αποτροπής και διαλόγου ταυτόχρονα — χωρίς να παραιτείται από την πρωτοβουλία.
